Η Ιστορία της Κατάληψης της Πυροσβεστικής Σχολής το 1984

Όταν οι δόκιμοι ύψωσαν ανάστημα για την αυτονομία του Πυροσβεστικού Σώματος

Στις 27 Ιανουαρίου 1984, η Πυροσβεστική Σχολή στην Αθήνα βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κινητοποίησης. Οι 181 σπουδαστές –110 του τμήματος Ανθυποπυραγών και 71 του τμήματος Αρχιπυροσβεστών– αντέδρασαν δυναμικά στο σχέδιο ενοποίησης των Σωμάτων Ασφαλείας, που προέβλεπε κατάργηση της αυτονομίας του Πυροσβεστικού Σώματος και ένταξή του στη νέα «Ελληνική Αστυνομία».

Το σχέδιο που άναψε φωτιές

Σύμφωνα με τα τότε δημοσιεύματα («Έθνος» και «Ελευθεροτυπία»), η κυβέρνηση σχεδίαζε να εντάξει το Πυροσβεστικό Σώμα στα «Τμήματα Τάξης», υποβιβάζοντας θεσμικά τον Αρχηγό του. Η είδηση έσκασε σαν βόμβα μέσα στη Σχολή. Οι σπουδαστές, οργισμένοι, συγκεντρώθηκαν στις αίθουσες και λίγο αργότερα προχώρησαν σε κατάληψη.

Στον πίνακα της αίθουσας γράφτηκαν με κιμωλία τα αιτήματα:

• Όχι στην υποβάθμιση των σπουδών.

• Ενιαίο, αυτόνομο, αυτοδιοικούμενο Πυροσβεστικό Σώμα.

• Εκδημοκρατισμός κανονισμών λειτουργίας.

Οι δημοσιογράφοι, τα ΜΑΤ και η επιτροπή

Η είδηση διαδόθηκε αστραπιαία. Στη Σχολή έσπευσαν δημοσιογράφοι όπως ο Νίκος Κακαουνάκης και ο Γιώργος Τράγκας, ενώ έξω παρατάχθηκε διμοιρία των ΜΑΤ. Οι δόκιμοι «ασφάλισαν» την είσοδο με δύο πυροσβεστικά οχήματα σε ετοιμότητα.

Μια επταμελής επιτροπή σπουδαστών, με συνοδεία του Αρχηγού του Σώματος, μετέβη στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Ο τότε υπουργός Γιάννης Σκουλαρίκης αρχικά απείλησε με διάλυση της Σχολής και αποτάξεις, αλλά στη συνέχεια άκουσε τα αιτήματα και υποσχέθηκε να τα εξετάσει.

Η λήξη και η παρακαταθήκη

Αργά το βράδυ, οι σπουδαστές –μετά από ψηφοφορία– αποφάσισαν να λήξουν την κατάληψη. Είχαν ακουστεί δυνατά, είχαν εκφράσει τις ανησυχίες τους και είχαν καταγράψει για πρώτη φορά οργανωμένα τις διεκδικήσεις τους.

Το σχέδιο ενοποίησης προχώρησε και δημιουργήθηκε η Ελληνική Αστυνομία, όμως το Πυροσβεστικό Σώμα διατήρησε την αυτονομία του. Η στάση εκείνων των σπουδαστών έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να μην «χαθεί» η ταυτότητα του Σώματος.

Οι διώξεις και η αποκατάσταση

Ακολούθησαν ανακρίσεις και πειθαρχικές διώξεις. Κάποιοι τιμωρήθηκαν βαριά, κυρίως όσοι θεωρήθηκαν πολιτικά αντίθετοι στην τότε κυβέρνηση. Ωστόσο, σχεδόν ένα χρόνο μετά, με πολιτική απόφαση, όλοι οι διωχθέντες αποκαταστάθηκαν.

Σαράντα ένα χρόνια μετά

Η κατάληψη της Σχολής Πυροσβεστών παραμένει μια άγνωστη αλλά κρίσιμη σελίδα στην ιστορία του Σώματος. Ένα γεγονός που διασφάλισε την αυτόνομη πορεία του και που –παρά τη σημασία του– σπάνια μνημονεύεται.

Όπως σημειώνει ο Βασίλης Κοκοτσάκης, ένας από τους συμμετέχοντες:
«Ο αγώνας εκείνων των σπουδαστών για ένα αυτόνομο, ανεξάρτητο και ισχυρό Πυροσβεστικό Σώμα είναι επίκαιρος όσο ποτέ. Το Σώμα παραμένει στην κορυφή της εμπιστοσύνης των πολιτών, αλλά ουραγός σε υλική και θεσμική ενίσχυση».

Το άρθρο των Γ. Σταμούλη – Ν. Διαμαντή (ΕΑΠΣ)

Πάνω πλέον από τρεις δεκαετίες μετά, οι τότε πρωταγωνιστές κατέγραψαν τα γεγονότα:

«Το κείμενο του νομοσχεδίου δημοσιεύεται στις 26 Γενάρη του 1984 και προβλέπει την κατάργηση της ιεραρχικής δομής και αυτονομίας του Πυροσβεστικού Σώματος. Το επόμενο πρωινό, οι δόκιμοι αξιωματικοί της Σχολής, σε μια εποχή που δεν υπήρχε συνδικαλισμός, συνεγείρονται και με τον πλέον ειρηνικό τρόπο διατυπώνουν τη συλλογική τους θέση για ένα Σώμα αυτοδύναμο και αυτοδιοικούμενο.

Η πρώτη αυτή “συνδικαλιστική” κίνηση απέδωσε τα μέγιστα, αφού ανέκοψε τη διαλυτική πρόθεση και διασφάλισε το Σώμα που γνωρίζουμε σήμερα. Δυστυχώς, ο τότε πολιτικός και υπηρεσιακός πολιτισμός λειτούργησε με μετεμφυλιακό τρόπο: τέσσερις δόκιμοι αποτάχθηκαν, πέντε αποπέμφθηκαν, δεκάδες τιμωρήθηκαν.

Μερικά χρόνια αργότερα, όλοι αποκαταστάθηκαν.

Ο σπόρος που ερρίφθη το 1984 στη Σχολή, θα φυτρώσει το 1995, όταν οι ίδιοι άνθρωποι θα ιδρύσουν την Ένωση Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, τη συνδικαλιστική φωνή των αξιωματικών του ΠΣ».

 Γιάννης Σταμούλης – Πρόεδρος ΔΣ ΕΑΠΣ
 Νίκος Διαμαντής – Επίτιμος Πρόεδρος ΕΑΠΣ

Πηγές:

• Υλικό και φωτογραφίες από τον Τύπο της εποχής (1984).

• Αφήγηση Βασιλείου Κοκοτσάκη.

• Άρθρο ΕΑΠΣ (Γ. Σταμούλης – Ν. Διαμαντής).